25 December 1927 stands as a powerful milestone in India’s social reform movement. On this day at Mahad, Dr. B. R. Ambedkar led the historic act of burning the Manusmriti, a text that symbolized caste discrimination, inequality, and denial of human dignity to large sections of Indian society.
The Manusmriti was used for centuries to justify:
-
The caste hierarchy
-
Untouchability
-
Oppression of women
-
Social and economic exclusion
Dr. Ambedkar firmly believed that no scripture or tradition that degrades human beings deserves reverence. By burning the Manusmriti, he sent a clear message:
Social equality and human dignity are above any unjust tradition.
Manusmriti Dahan Diwas was not merely the burning of a book —
🔥 it was the rejection of inhuman values,
🔥 a declaration of self-respect by the oppressed,
🔥 and a demand for justice, liberty, equality, and fraternity.
Today, this day reminds us that:
-
Social reform requires courage and consciousness
-
Constitutional values must be defended continuously
-
The fight against discrimination is not history — it is a responsibility
Remembering Manusmriti Dahan Diwas means renewing our commitment to human rights, social justice, and the constitutional vision of Dr. B. R. Ambedkar.
The activist along with Dr. Babasaheb Ambedkar has taken oath on the occasions
1. I do not believe on Chaturvarna based on birth.
2. I do not believe in caste distinctions.
3. I believe that untouchability is an anathema on Hinduism and I will honestly try my best to completely destroy it.
4. Considering that there is no inequality, I will not follow any restrictions about food and drink among at least all Hindus.
5. I believe that untouchables must have equal rights in temples, water sources, schools and other amenities.
=============================
मनुस्मृती दहन दिवस – सामाजिक अन्यायाविरुद्धचा ऐतिहासिक लढा
२५ डिसेंबर १९२७ हा दिवस भारतीय सामाजिक परिवर्तनाच्या इतिहासात अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. या दिवशी महाड येथे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या नेतृत्वाखाली मनुस्मृतीचे दहन करण्यात आले. हा केवळ एका ग्रंथाचा निषेध नव्हता, तर मानवी प्रतिष्ठा, समानता आणि न्यायासाठी दिलेला निर्भीड संघर्ष होता.
मनुस्मृती या ग्रंथाचा वापर अनेक शतकांपासून
-
जातिव्यवस्था टिकवण्यासाठी,
-
अस्पृश्यतेला धार्मिक मान्यता देण्यासाठी,
-
स्त्रियांचे हक्क नाकारण्यासाठी
आणि समाजात विषमता पसरवण्यासाठी करण्यात आला.
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे स्पष्ट मत होते की —
👉 जो ग्रंथ माणसाला माणूस म्हणून जगू देत नाही, तो ग्रंथ नाकारलाच पाहिजे.
मनुस्मृती दहन दिवस म्हणजे
🔥 अन्यायकारक विचारांचे दहन,
🔥 शोषित-वंचित समाजाच्या आत्मसन्मानाचा उद्घोष,
🔥 आणि समता, स्वातंत्र्य, बंधुता व न्याय या मूल्यांची जाहीर प्रतिज्ञा.
आज हा दिवस आपल्याला सतत आठवण करून देतो की —
-
सामाजिक अन्यायाविरुद्ध आवाज उठवणे हे आपले कर्तव्य आहे
-
संविधानिक मूल्यांचे संरक्षण करणे हीच बाबासाहेबांना खरी आदरांजली आहे
-
विचार जिवंत ठेवले, तरच चळवळ जिवंत राहते
मनुस्मृती दहन दिवस हा संघर्षाची आठवण नसून, संघर्ष सुरू ठेवण्याची प्रेरणा आहे.